Blog Wil- Herstelgericht werken

"Waar het ons met name om gaat is dat we onze cliënten helpen te ontdekken wat hun eigen kracht is. Dat zij grip op het leven krijgen en een zinvol leven kunnen leiden, dat bij hen past". 

Aan het woord is Wil, gedragskundige bij Zorggroep Achterhoek.   

Bij Zorggroep Achterhoek vinden wij het belangrijk dat cliënten eigen regie hebben op de manier waarop zij hun leven willen leiden. Een leven dat misschien anders is dan wij voor onszelf wensen, maar waarin cliënten zich gezien en gehoord voelen in hún behoeften. 

Waar we voorheen voornamelijk ondersteuning boden aan cliënten uit de VG-zorg, soms in combinatie met milde psychiatrische problematiek, zien we nu een verschuiving naar meer cliënten met een GGZ-indicatie. Dit vraagt van ons een andere manier van kijken en werken. Voorheen waren we eerder geneigd om over te nemen (altijd vanuit bezorgdheid, maar niet altijd gewaardeerd door cliënten). Voor de nieuwe doelgroep is het nog belangrijker om hen zelf te horen en samen te kijken naar wat wél kan. Een herstelgerichte benadering benadrukt hoe iemand, ondanks zijn kwetsbaarheden en beperkingen, een betekenisvol bestaan kan opbouwen. Samen met zijn netwerk en midden in de samenleving. Net zoals jij en ik ons leven willen leiden.

Herstelgericht werken geeft houvast als gezamenlijke ‘kijkrichting’, maar is een breed kader dat in de praktijk om inhoud en praktijktoepassing vraagt. Daarom heeft het team van gedragsdeskundigen, GZ-verpleegkundige, SPV en PMT-er zich verdiept in de vraag welk methodisch kader het meeste houvast geeft om onze cliënten herstelgericht te kunnen begeleiden. De methodiek 'Steunend Relationeel Handelen (SRH)' bleek prima te passen bij de manier waarop Zorggroep Achterhoek ondersteuning wil bieden aan een diverse cliëntpopulatie, waarin we ook regelmatig te maken hebben met bijvoorbeeld verslaving en/of zorgmijding.

Kwaliteit van leven
Een belangrijke term in de SRH-methode is kwaliteit van leven. Kwaliteit die zich laat vertalen in een objectieve component (inkomen, woning, netwerk) én in een subjectieve component (voel ik mij hier gelukkig in?). Er is vooral aandacht voor het laatste nodig. Dáár ligt de sleutel tot passende ondersteuning. Want wanneer je je gelukkig voelt, is je veerkracht om tegenslag te kunnen verdragen en je aan te kunnen passen aan omstandigheden (adaptatievermogen) groter dan wanneer je het gevoel hebt dat anderen van alles voor je beslissen en het leven je overkomt. Eigen regie wordt dan vanzelfsprekend, waarin we talenten en mogelijkheden van de cliënten versterken. 

Herstel betekent immers niet dat je ‘geneest’ maar dat je leert omgaan met je beperkingen. Principes uit de positieve psychologie en positieve gezondheid, waarin begrippen als welzijn en welbevinden belangrijk zijn, zijn zaken waar we voorheen misschien iets minder aandacht voor hadden, maar die wel zorgen dat cliënten zich erkend voelen in wie ze zijn en wat ze kunnen. En die eraan bijdrage dat cliënten met ons een zogenaamd ‘partnerschap’ durven aangaan. Een partnerschap waarin je sámen kijkt waar je last ervaart en hoe je deze op eigen kracht met hulp van anderen kunt oplossen of verdragen. 

Vier kernhandelingen 

Verbinden
Ondersteuning begint met elkaar leren kennen. Wie ben jij en hoe kan ik op een gelijkwaardige en respectvolle manier aansluiten bij jouw vragen en behoeften? Aanwezig zijn betekent ook aanwezig blijven in het leven van de client als het lastig wordt. Wanneer hij je afwijst volhouden en blijven proberen, zodat er ruimte komt voor vertrouwen in elkaar. Er ontstaat een gevoel te worden begrepen.

Verstaan
Wanneer we ons verbonden hebben in een gelijkwaardige samenwerkingsrelatie, ontstaat ruimte om gedrag beter te kunnen begrijpen en er mee om te kunnen gaan. Om hoop en perspectief te creëren. Onder verstaan ligt de uitdaging om de ander niet te veroordelen maar werkelijk te ontmoeten. 

Verzekeren
Verzekeren betekent dat een client veiligheid ervaart. Wanneer die wordt geschaad heeft dit impact op hemzelf en het vertrouwen in de wereld om hem hen. Ondersteuning in die kwetsbaarheid vraagt dat begeleiders de cliënten erkennen in wie ze zijn, vanuit oprechte nieuwsgierigheid aansluiten en samenwerken. 

Versterken
Durven vertrouwen op eigen talenten en mogelijkheden zorgt voor zelfvertrouwen en veerkracht. Het versterken van een eigen identiteit (dit ben ik en dit kan ik!) vindt plaats in interactie met anderen. Door een eigen rol te hebben in netwerk en samenleving.   

Een zo gewoon mogelijk leven leiden op de manier die ik fijn vind maakt ook dat er meer oog mag zijn voor de samenwerking met het netwerk. Wie zijn belangrijk voor deze cliënt en wat kunnen zij voor hem of haar betekenen? We hoeven niet alles over te nemen, hoe goed bedoeld ook. Soms is ‘goed genoeg’ ook dat we genoegen nemen met een leven waarin we zien dat de client zich gelukkig voelt. Durven vertrouwen op talenten van cliënten betekent soms dat je risico’s durft te nemen. Waarbij we natuurlijk wel blijven sturen en kaderen wanneer we zien dat cliënten in voor hen onveilige situaties terecht komen. Geen gemakkelijke opdracht, maar wel helemaal passend bij de kernwaarden van Zorggroep Achterhoek waar we voor staan: Ambitieus – Energiek – Daadkrachtig!